Dijabetes tipa 2 i karijes: Naučnici otkrili kako šećer u pljuvački uništava zube

Istraživači sa Univerziteta u Osaki u Japanu otkrili su da migracija šećera iz krvi u pljuvačku kod osoba sa dijabetesom tipa 2 izaziva neravnotežu u oralnom mikrobiomu, utičući na razvoj karijesa.¹

Šematski pregled studije. Autorska prava Akito Sakanaka, Kuboniwa laboratorija, Univerzitet u Osaki

Osobe sa dijabetesom tipa 2 često imaju veću učestalost propadanja zuba, ali osnovni mehanizmi ostaju nejasni. Nedavni dokazi ukazuju na to da bi hiperglikemija mogla dovesti do dominantnog prisustva šećera ne samo u urinu već i u pljuvački, ali njen doprinos razvoju, ili patogenezi, karijesa je još uvek nepoznat.

Istraživači su sada uspeli da demonstriraju da na to direktno utiče migracija šećera iz krvi u pljuvačku, što menja bakterijske populacije u ustima tako da podstiču razvoj karijesa. U studiji nedavno objavljenoj u časopisu Microbiome,¹ istraživači sa Univerziteta u Osaki otkrili su da je migracija šećera u krvi u pljuvačku, indukovana hiperglikemijom, izazvala promene u oralnom mikrobiomu koje su hranile bakterije povezane sa karijesom. Ova migracija šećera bila je povećana kod osoba sa zubnim karijesom i većom količinom zubnog plaka, ali se smanjivala sa poboljšanom kontrolom šećera u krvi.

Masae Kuboniva (Masae Kuboniwa), viši autor studije, objasnila je: „Razvili smo novu metodu za neciljano metabolomičko profilisanje pljuvačke dobijene iz žlezda, koja čuva netaknute profile metabolita pre modifikacije od strane oralnog mikrobioma. To nam je omogućilo da razumemo promene u ovim metabolitima između krvi i pljuvačke, kao i njihove naknadne promene nakon izlaganja oralnom mikrobiomu.“

Tim je uporedio profile metabolita pljuvačke dobijene iz žlezda, što pruža informacije o metaboličkom statusu pojedinca bez prisustva bakterija, sa uzorcima pune pljuvačke i krvne plazme osoba koje žive sa i bez dijabetesa tipa 2. Otkriveno je da je migracija fruktoze i glukoze iz krvi u pljuvačku indukovana hiperglikemijom. Kroz mikrobno sekvenciranje, zatim su mogli da uoče efekat koji je ova migracija imala na oralni mikrobiom.

Što je još važnije, tim je otkrio da poboljšana kontrola glikemije smanjuje prenos šećera, posebno fruktoze, iz plazme u pljuvačku, preokrećući ovu mikrobiomsku neravnotežu i smanjujući rizik od propadanja zuba. Zapravo, eksperiment sa kokulturom biofilma sa S. mutans i S. sanguinis pokazao je da se udeo S. mutans značajno povećao u medijumu bogatom hranljivim materijama koji sadrži fruktozu, što ukazuje na to da kombinacija glukoze i fruktoze pogoduje S. mutans u uslovima kokulture. Zajedno, ovi nalazi pomažu u otkrivanju uloge migracije šećera iz krvi u pljuvačku u patogenezi karijesa i nakupljanju plaka kod osoba sa dijabetesom tipa 2. Nalazi ukazuju na to da bi kontrola glikemije mogla biti efikasna strategija za smanjenje rizika ne samo od parodontopatije, utvrđenog oralnog komorbiditeta, već i od karijesa, pomažući u poboljšanju oralnog zdravlja i kvaliteta života.

Reference

1. Sakanaka A, Furuno M, Ishikawa A et al. Diabetes alters the supragingival microbiome through plasma-to-saliva migration of glucose and fructose. Microbiome 2025; DOI: 10.1186/S40168-025-02256-X. Preuzmi